https://irmareels.blogfa.com fa blogfa.com Fri, 16 Oct 2026 06:44:10 +0330 https://irmareels.blogfa.com/post/12 پروفسور ایلبر اورتایلی، تاریخ‌دان برجسته و استاد نامدار تاریخ ترکیه، که ایشان در ۱۳ مارس ۲۰۲۶، در سن ۷۸ سالگی درگذشت. او از چهره‌های شناخته‌شده تاریخ‌پژوهی بود که با دانش گسترده و سخنان تأمل‌برانگیزش درباره تاریخ، فرهنگ و تمدن، مورد توجه علاقه‌مندان به تاریخ قرار داشت. بی‌تردید، ایلبر اورتایلی یکی از شخصیت‌های برجسته علمی ترکیه و از چهره‌های تأثیرگذار در معرفی تاریخ به نسل‌های جدید بود. Fri, 16 Oct 2026 06:44:10 +0330 irmareels irmareels.blogfa.com/post/12 https://irmareels.blogfa.com/post/11 گاهی یک جمله از زبان یک پژوهشگر، آدم را به فکر فرو می‌برد و کنجکاو می‌کند که بیشتر درباره گذشته بداند. دکتر روی کازاگراندا در این سخنرانی درباره ریشه زبان‌ها و ارتباط تاریخی آن‌ها با زبان پارسی صحبت می‌کند؛ موضوعی که ما را به هزاران سال پیش و پیوندهای میان مردمان و تمدن‌های باستانی می‌برد. تاریخ ایران فقط روایت پادشاهان و جنگ‌ها نیست؛ داستان مردمانی است که زبان، فرهنگ و میراثشان بخشی از تاریخ این سرزمین را ساخته‌اند. Fri, 16 Oct 2026 06:42:21 +0330 irmareels irmareels.blogfa.com/post/11 https://irmareels.blogfa.com/post/10 از ایلامیان تا جمهوری اسلامی؛ ۴۸ حکومت در کمتر از یک دقیقه؛ بیش از ۵۲۲۶ سال تاریخ ایران، از نخستین تمدن‌ها تا امروز. Sat, 10 Oct 2026 00:21:58 +0330 irmareels irmareels.blogfa.com/post/10 https://irmareels.blogfa.com/post/9 ایران، فقط یک نام روی نقشه نیست؛ روایت هزاران سال تاریخ است، روایت مردمانی که در گذر قرن‌ها، آمدند، ساختند، اندیشیدند و میراثی به جا گذاشتند که هنوز زنده است. این خاک، قصه‌های بسیاری در دل خود دارد؛ از ایلام و هخامنشیان تا اشکانیان و ساسانیان، از شاهنامه و افسانه‌های کهن تا فرهنگ، زبان و دانشی که نسل به نسل ادامه پیدا کرده است. و شاید راز ماندگاری ایران، نه فقط در شمشیر پهلوانان، بلکه در خرد مردمانش بوده است؛ در دانایی، فرهنگ و حافظه‌ای که اجازه نداده این Tue, 29 Sep 2026 16:14:00 +0330 irmareels irmareels.blogfa.com/post/9 https://irmareels.blogfa.com/post/8 در سال ۸۶۱ میلادی، در روزگار خلافت عباسیان، یعقوب لیث از سیستان برخاست و دودمان صفاریان را بنیان گذاشت؛ دودمانی ایرانی که از نخستین قدرت‌های بومی پس از فتح ایران بود. یعقوب به زبان عربی علاقه‌ای نداشت و در روزگار او، شعر فارسی دری در دربار صفاریان جان تازه‌ای گرفت. از همین‌جا یکی از فصل‌های مهم احیای زبان و فرهنگ فارسی آغاز شد. یعقوب لیث؛ مردی از سیستان، آغازگر صفاریان و یکی از چهره‌های مهم در زنده ماندن زبان فارسی. Mon, 28 Sep 2026 16:26:12 +0330 irmareels irmareels.blogfa.com/post/8 https://irmareels.blogfa.com/post/6 فرخان دابویه، از فرمانروایان دودمان دابویگان در طبرستان بود؛ دودمانی که پس از فروپاشی شاهنشاهی ساسانی، در شمال ایران قدرت خود را حفظ کرد. دابویگان در سنت‌های تاریخی، خود را از تبار شاهان ساسانی می‌دانستند و مشروعیت حکومتشان را به میراث ایران پیش از اسلام پیوند می‌دادند. فرخان نیز در همین سنت سیاسی و دودمانی، فرمانروایی خود را در طبرستان ادامه داد و در برابر لشکرکشی‌های امویان مقاومت کرد. در دوران او، سپاه عرب برای تسلط بر طبرستان وارد جنگ شد، اما شرایط Mon, 28 Sep 2026 16:24:02 +0330 irmareels irmareels.blogfa.com/post/6 https://irmareels.blogfa.com/post/7 پادشاهی که در میدان نبرد، سرنوشت صفویان را تغییر داد. از نبرد با ازبک‌ها در شرق تا جنگ‌های سنگین با عثمانی‌ها در غرب؛ تبریز بازپس گرفته شد، هرات دوباره به قلمرو صفوی درآمد و سپاه صفوی تا قفقاز، عراق و سواحل خلیج فارس پیش رفت. در روزگار شاه عباس، جنگ فقط با شمشیر نبود؛ توپ، تفنگ و سپاهی سازمان‌یافته نیز به ابزار قدرت شاهنشاهی صفوی تبدیل شدند. و در روایت‌های مربوط به سرکوب شورش‌ها، نام «سرب داغ» نیز به یکی از مجازات‌های خشن آن دوران گره خورده است. Mon, 28 Sep 2026 16:24:00 +0330 irmareels irmareels.blogfa.com/post/7 https://irmareels.blogfa.com/post/5 در اوایل سده سوم میلادی، در سرزمین پارس، مردی ظهور کرد که مسیر تاریخ ایران را برای قرن‌ها تغییر داد؛ اردشیر بابکان، بنیان‌گذار شاهنشاهی ساسانی. اردشیر، فرزند بابک (پاپک) و از خاندان ساسان بود. او در ابتدا فرمانروایی محلی در پارس بود، اما به‌تدریج قدرت خود را گسترش داد و سرزمین‌های بیشتری را از زیر فرمان حکومت اشکانی خارج کرد. نقطه عطف زندگی او در سال ۲۲۴ میلادی رقم خورد؛ زمانی که در نبرد هرمزدگان، اردوان چهارم، واپسین شاه بزرگ اشکانی، شکست خورد و کشته شد. Mon, 28 Sep 2026 16:22:55 +0330 irmareels irmareels.blogfa.com/post/5 https://irmareels.blogfa.com/post/4 نبردی میان ایران هخامنشی و یونان در سال ۴۹۰ پیش از میلاد، داریوش بزرگ سپاه هخامنشی را برای لشکرکشی به یونان فرستاد؛ اما در نبرد ماراتن، نیروهای ایرانی از آتنی‌ها شکست خوردند. این شکست پایان ماجرا نبود؛ داریوش پیش از آنکه بتواند لشکرکشی دیگری را شخصاً انجام دهد، درگذشت. سال‌ها بعد، پسرش خشایارشا تصمیم گرفت لشکرکشی بزرگ‌تری را آغاز کند؛ لشکرکشی‌ای که یکی از مشهورترین رویارویی‌های تاریخ ایران و یونان شد. Mon, 28 Sep 2026 16:21:55 +0330 irmareels irmareels.blogfa.com/post/4 https://irmareels.blogfa.com/post/3 نادرشاه افشار (۱۶۸۸–۱۷۴۷)، بنیان‌گذار دودمان افشاریه، یکی از بزرگ‌ترین فرماندهان نظامی تاریخ ایران بود؛ مردی که در یکی از آشفته‌ترین دوره‌های تاریخ کشور، از خراسان برخاست و در مدت کوتاهی بخش بزرگی از ایران را دوباره متحد کرد. پس از سقوط صفویان و حمله افغان‌ها، ایران درگیر آشوب و تجزیه سیاسی شده بود. نادر ابتدا در کنار شاه تهماسب دوم صفوی به جنگ با افغان‌ها پرداخت و سپس با شکست دادن دشمنان داخلی و خارجی، قدرت را در سراسر ایران گسترش داد. Mon, 28 Sep 2026 15:54:54 +0330 irmareels irmareels.blogfa.com/post/3